SaaS ve Dijital Ürünler
Fikri çalışan bir ürüne dönüştürüyoruz. SaaS mimarisi, çok kiracılı altyapı, abonelik ve faturalandırma, kullanıcı yönetimi, ölçümleme ve kullanıcı deneyimini ürünün bütününde ele alıyor; fikirden yayına kadar tüm katmanları tasarlıyor ve geliştiriyoruz.
SaaS Ürününde Neler Kuruluyor
SaaS ürününü yalnızca arayüz ve temel özelliklerden ibaret görmüyoruz. Ürünün nasıl çalışacağını, kullanıcıların nasıl yönetileceğini, aboneliklerin nasıl ilerleyeceğini ve verinin nasıl izleneceğini birlikte tasarlıyoruz.
-
Ürün Mimarisi ve MVP Kapsamı
İlk sürüme hangi özelliklerin gireceğini, hangilerinin sonraki aşamalara kalacağını ürün hedefleri ve kullanıcı ihtiyaçlarına göre belirliyoruz. MVP kapsamını yazılı olarak netleştirerek geliştirme sırasını ve sonraki sürümlerin yol haritasını oluşturuyoruz.
-
Çok Kiracılı Altyapı
Tek bir ürün kurulumunun birden fazla müşteri hesabına hizmet verdiği çok kiracılı yapılar geliştiriyoruz. Her hesabın yalnızca kendi verisine erişmesini sağlayan veri yalıtımını uygulama ve veri katmanlarında birlikte ele alıyoruz.
-
Abonelik ve Faturalandırma
Plan, paket, deneme süresi, yenileme, yükseltme, düşürme, iptal ve iade akışlarını ürünün abonelik yapısına dahil ediyoruz. Ödeme sağlayıcısını yalnızca tahsilat adımı olarak değil, abonelik yaşam döngüsünün bir parçası olarak ele alıyoruz.
-
Kullanıcı Yönetimi ve Yetkilendirme
Kullanıcı davetleri, roller, izinler ve hesap bazlı erişim modellerini ürün mimarisine yerleştiriyoruz. Kimin hangi ekranı görebileceğini ve hangi işlemleri gerçekleştirebileceğini merkezi bir yetkilendirme yapısıyla yönetiyoruz.
-
Yönetim Paneli ve Müşteri Ekranları
Ürünü yöneten ekiplerin kullandığı yönetim panelini, müşterilerin gördüğü uygulama arayüzünden ayrı tasarlıyoruz. Yönetim, destek, raporlama ve günlük kullanım ihtiyaçlarını farklı kullanıcı rollerine göre yapılandırıyoruz.
-
Ürün Ölçümleme ve Analitik
Kayıt, hesap kurulumu, ilk gerçek kullanım, abonelik ve yenileme gibi kritik ürün adımlarını ölçülebilir hale getiriyoruz. Ölçüm noktalarını yayın sonrasına bırakmadan ürün geliştirme sürecinin içine yerleştiriyoruz.
MVP’den Yayına Çalışma Sırası
-
Kapsam ve Ürün Kararları
Hedef kullanıcıları, ürünün temel işlevini ve MVP kapsamını belirliyoruz. Örneğin fiyatlandırma modeli için kullanıcı, kullanım veya paket bazında değerlendiriyor; bu kararları ürün ve veri mimarisiyle birlikte ele alıyoruz.
-
Mimari ve Veri Modeli
Kiracı sınırlarını, kullanıcı ve yetki modelini, abonelik tablolarını ve temel veri ilişkilerini geliştirme başlamadan önce tasarlıyoruz. Bu kararları ürünün ileride büyüme ve yeni özellikler ekleme ihtiyacını da gözeterek oluşturuyoruz.
-
Çekirdek Akışın Geliştirilmesi
Kayıt, hesap kurulumu, ürünün temel iş akışı ve faturalandırma gibi özellikleri birlikte çalışacak şekilde geliştiriyoruz. Çekirdek akış doğrulanmadan ikincil özelliklere geçmeyerek ürünün temel kullanım deneyimini önce sağlamlaştırıyoruz.
-
Yayın Hazırlığı
Güvenlik kontrolleri, yedekleme ve geri yükleme prosedürleri, hata izleme ve ürün analitiğini yayından önce kuruyoruz. Ürünün farklı kullanım koşullarındaki davranışını test ederek canlı ortama hazırlıyoruz.
-
Yayın ve İlk Kullanıcılar
Gerçek kullanıcıların ürün içindeki davranışlarını ölçüyor, kullanım sırasında ortaya çıkan sorunları ve kopma noktalarını takip ediyoruz. Sonraki geliştirme sırasını varsayımlardan çok gerçek kullanım verileriyle belirliyoruz.
Çok Kiracılı Altyapı ve Veri Yalıtımı
Çok kiracılı mimaride tek bir ürün kurulumu birden fazla müşteri hesabına hizmet verirken her hesabın kendi verisine erişmesini sağlıyoruz. Veri yalıtımının seviyesini ürünün ölçeği, güvenlik gereksinimleri ve operasyonel ihtiyaçlara göre belirliyoruz.
-
Ortak Veritabanı
Tüm hesapların aynı tabloları kullandığı, her kaydın bir kiracı kimliğiyle ayrıldığı yapılar kurabiliyoruz. Çok sayıda küçük hesap için operasyonel olarak verimli olan bu modelde veri erişim kontrollerini uygulama katmanında merkezi olarak yönetiyoruz.
-
Kiracı Başına Şema
Veri modelini ortak tutarken her müşteri hesabını ayrı bir veritabanı şemasında konumlandırıyoruz. Kiracı bazında yedekleme, geri yükleme ve veri yönetiminin daha ayrıştırılmış olması gereken yapılarda bu modeli değerlendiriyoruz.
-
Kiracı Başına Veritabanı
Her müşterinin verisini ayrı bir veritabanında tutuyoruz. Daha güçlü veri yalıtımı, belirli bir bölgede veri tutma veya kurumsal müşterilere özel altyapı gereksinimleri olduğunda bu yaklaşımı tercih ediyoruz.
-
Karma Yaklaşım
Standart hesapları ortak altyapıda, özel gereksinimleri olan kurumsal hesapları ayrı veritabanlarında çalıştıran hibrit modeller tasarlayabiliyoruz. İleride yapılabilecek veri taşıma ihtiyaçlarını mimari aşamasından itibaren planlıyoruz.
Veri yalıtımını yalnızca kullanıcı ekranlarında değil, arka planda çalışan işler, toplu veri dışa aktarımları, raporlar ve yedekten geri dönüş süreçlerinde de uyguluyoruz. Kiracı kontrolünü veri erişim katmanında merkezi hale getirerek farklı işlem yollarında aynı güvenlik sınırlarını koruyoruz.
Kiracıya özel alt alan adları, hesap bazlı kullanım limitleri, yönetici destek erişimleri ve bu erişimlerin kayıt altına alınması gibi konuları da aynı mimari içerisinde değerlendiriyoruz. Verinin hangi ülkede tutulacağı ve ilgili veri saklama gereklilikleri de altyapı tasarımının bir parçası oluyor.
Abonelik, Ödeme ve Faturalandırma
SaaS ürünlerinde aboneliği yalnızca ödeme alma işlemi olarak ele almıyoruz. Plan ve paket yapısından deneme süresine, yükseltme ve düşürmeden iptal, iade ve başarısız ödemelere kadar abonelik yaşam döngüsünü ürünün temel akışlarına bağlıyoruz.
- Plan ve paket yapısı ile kullanıcı ve kullanım limitleri
- Ücretsiz deneme süresi ve deneme sonrası hesap durumu
- Plan yükseltme ve düşürme ile dönem içi ücretlendirme
- Kullanım bazlı ek ücretlerin hesaplanması
- Başarısız ödeme, yeniden deneme ve erişim kısıtlama akışları
- İptal, iade ve veri saklama kuralları
- Tekrarlayan ödemelerde güvenli kart ve ödeme yönetimi
Ödeme sağlayıcısının teknik sınırlarını ve şirketin bulunduğu ülkeye göre değişen ödeme altyapılarını baştan değerlendiriyoruz. E-arşiv ve e-fatura gibi süreçleri de ödeme akışından ayrı bir entegrasyon olarak ele alıyor; abonelik yenilemelerinde gerekli faturalandırma akışlarını ayrıca kurguluyoruz.
Yayın Sonrası Ölçümleme
SaaS ürünlerinde asıl ürün verisi yayın sonrasında oluşuyor. Ziyaret, kayıt, hesap kurulumu, ilk gerçek kullanım, ücretli abonelik ve yenileme adımlarını ürün hunisinin farklı noktaları olarak ölçüyoruz.
Hangi aşamada kullanıcıların üründen ayrıldığını belirleyerek geliştirme önceliklerini buna göre oluşturuyoruz. Abonelik yenilemelerini, iptal hareketlerini, iptal nedenlerini, hata kayıtlarını ve performans verilerini ayrı ölçüm noktalarıyla takip ediyoruz.
Ölçümlemeyi yayın gününde başlatmak yerine gerekli event ve veri noktalarını mimari aşamasından itibaren planlıyoruz. Böylece sonraki sürümlerin yalnızca tahminlere değil, gerçek kullanım verilerine dayanmasını sağlıyoruz.
Kendi SaaS ürünümüz Keysletter’ı da bu yaklaşım doğrultusunda geliştirdik ve her geçen gün bu vizyonla büyütüyor ve işletiyoruz. Ürünün tasarım, yazılım, altyapı, abonelik ve kullanıcı deneyimi taraflarında karşılaştığımız ihtiyaçları doğrudan ürün geliştirme sürecinde değerlendiriyoruz.